Ne zaman alınır?
Satış yapılan her günün sonunda, iş bitiminde. Günde bir kez alınır ve alındığında o günün sayaçları kapanır.
Satış yapılmayan bir günde Z raporu almanız gerekmez — cihaz o gün için satış kaydetmemiştir.
X raporundan farkı
| X raporu | Z raporu | |
|---|---|---|
| Ne zaman | Gün içinde, istendiği an | Gün sonunda, günde bir kez |
| Sayaçlar | Sıfırlanmaz | Sıfırlanır |
| Kaç kez | Sınırsız | Günde bir |
| Vergisel | Bilgi amaçlı | Dikkate alınan budur |
Kısaca: X raporu “şu ana kadar ne sattım” sorusunun cevabı, Z raporu ise günün resmî kapanışı.
Üzerinde neler yazar?
Bir Z raporu en az şu üç bilgiyi taşır:
- Günün toplam hasılatı
- Hasılatın KDV oranlarına göre dağılımı (%1, %10, %20 ayrı ayrı)
- Tahsilatın nakit – kredi kartı kırılımı
Cihaza göre iade ve iptal toplamları, kesilen fiş adedi ve poşet satışı gibi satırlar da bulunabilir. Muhasebe kaydı için gereken üç bilgi yukarıdakilerdir.
Muhasebedeki yeri
Z raporu bir fiş değildir. Fiş tek bir satışın belgesi, Z raporu bir günün özetidir. Z raporunu fiş gibi kaydetmek gün içindeki satışların iki kez sayılmasına yol açar — bu, en sık yapılan hatalardan biri.
Kayıtta borç tarafını tahsilat türü belirler: 100 Kasa nakit tahsilat için, kredi kartı tahsilatı için ilgili banka hesabı. Alacak tarafında oran bazında 600 Yurtiçi Satışlar ve 391 Hesaplanan KDV satırları oluşur.
Adım adım anlatım ve çalışan bir örnek için Z raporu muhasebe kaydı nasıl yapılır yazısına bakın.
Termal kâğıt sorunu
Z raporları neredeyse her zaman termal kâğıda basılır ve birkaç ay içinde okunamaz hâle gelir. Sıcak ortamda bu süre daha da kısalır.
Kâğıt solduysa ya da kaybolduysa kayıt yine de durur: Z alındığı anda o günün toplamları cihazın malî hafızasına yazılır. Geçmişe dönük Z raporuna nasıl ulaşılacağını ayrı bir sayfada anlattık.
Denetimde sorulan bir belge iki yıl öncesine ait olabilir; o tarihte kâğıt çoktan boşalmış olur. Raporun görüntüsünü alındığı gün kaydetmek pratikte şart hâline geliyor. Termal fişler neden soluyor yazısında ayrıntısı var.
Sık sorulanlar
Z raporlarını elle girmeyin
Fişliyo Z raporunu ayrı bir belge türü olarak tanır: gün içi hasılatı, oran bazında dağılımı ve nakit–kredi kartı kırılımını okuyup dengeli muhasebe fişi üretir. Restoran, market ve perakende mükellefleri için sektör sayfalarına da bakabilirsiniz.