Yazarkasa rehberi

Geçmişe dönük Z raporu nasıl alınır?

Kısa cevap: kâğıdı yeniden bastıramazsınız, ama kaydı kaybetmediniz. Z raporu alındığı anda o günün toplamları cihazın malî hafızasına yazılır ve orada kalır. Aradığınız bilgi, kâğıt çoktan solmuş olsa bile cihazın içindedir.

Önce şunu ayırın: kâğıt mı kayıp, kayıt mı?

Bu iki durum aynı görünür ama çözümleri farklıdır ve karıştırıldığında insanlar gereksiz yere panikler.

Kâğıt kayıp, kayıt yerinde (en sık durum)

Z raporunu almışsınız, cihaz günü kapatmış, fiş bir yerde kaybolmuş ya da solmuş. Bu durumda hasılat bilgisi cihazın malî hafızasında durmaya devam eder. Yapılacak şey aşağıdaki malî hafıza raporudur.

Z hiç alınmamış

Gün kapatılmamışsa ortada “geri getirilecek” bir Z yoktur. O günün satışları silinmez — cihazın bir sonraki Z raporunda toplanmış hâlde görünür. Ama günlük kapanış yapılmamış olması usule ilişkin bir konudur; nasıl düzelteceğinizi müşavirinize sorun. Bu sayfa vergisel bir yönlendirme yapmaz.

Malî hafıza raporu

Ödeme kaydedici cihazlar, alınmış Z raporlarının toplamlarını malî hafızada saklar. Bu bölümden rapor almak, geçmiş güne ulaşmanın normal yoludur. Rapor genellikle iki biçimde istenir:

Menü adımlarını buraya yazmıyoruz. Malî hafıza raporunun hangi tuş dizisiyle alındığı cihaz markasına ve modeline göre değişiyor. Uydurulmuş bir menü yolu sizi cihazın başında yanlış tuşa bastırır. Doğru adres cihazınızın kullanım kılavuzu ya da yetkili ÖKC servisinizdir; servis bu raporu sizin adınıza da alabilir.

EKÜ: elektronik kopya

Yeni nesil ödeme kaydedici cihazlarda fiş ve raporların elektronik kaydı EKÜ’de (Elektronik Kayıt Ünitesi) tutulur. Kâğıt çıktı kaybolsa bile kaydın elektronik kopyası burada bulunur. Yeni nesil cihazlar ayrıca günlük verilerini düzenli olarak Gelir İdaresi’ne iletir.

EKÜ’den kayıt çıkarmak servis işidir; cihazın başında yapılacak bir işlem değildir. Cihaz arızalandıysa ya da değiştirildiyse ilk sorulacak yer yine yetkili servistir.

Kâğıt duruyor ama solmuş

En yaygın hâl bu: Z raporları kutuda duruyor, ama termal kâğıt aylar içinde soldu. Rakamlar çoğu zaman hâlâ seçilebilir — asıl sıkıntı okumak değil, 30–40 raporu tek tek elle yeniden yazmak.

Fişliyo tam olarak burada devreye giriyor: Z raporunu ayrı bir belge türü olarak tanır, gün hasılatını, KDV oranlarına göre dağılımı ve nakit–kredi kartı kırılımını okuyup dengeli muhasebe fişi üretir. Bir alanı okuyamazsa uydurmaz, belirtir.

Eski Z raporlarındaki KDV oranları

Türkiye’de KDV oranları 2023’te %1/%8/%18’den %1/%10/%20’ye geçti. Geçmişe dönük çalışırken 2023 öncesi raporlarda eski oranları görürsünüz ve bu doğrudur — kayıt her zaman belgenin kendi oranıyla yapılır, bugünkü oranla değil. Fişliyo her iki oran kümesini de tanır ve belgedeki oranı korur.

Sık sorulanlar

Geçmişe dönük Z raporu alınabilir mi?

Kâğıt fişin kendisi yeniden bastırılamaz, ama içindeki bilgi kaybolmaz. Z raporu alındığı anda günün toplamları cihazın malî hafızasına yazılır ve orada kalıcıdır. Cihazdan tarih aralığı ya da Z numarası aralığı vererek malî hafıza raporu alınır; geçmiş günlerin hasılatı bu raporda görünür.

Eski Z raporu kayboldu, ne yapmalıyım?

Önce kaybolanın ne olduğunu ayırın: kâğıt mı yoksa kaydın kendisi mi. Kâğıt kaybolduysa kayıt cihazda durmaya devam eder ve malî hafıza raporuyla belgelenir. Cihaza ulaşamıyorsanız ya da cihaz arızalıysa yetkili ÖKC servisi devreye girer. Kayıp belge için nasıl işlem yapacağınızı mutlaka müşavirinize sorun — usule ilişkin adımı o belirler.

Malî hafıza raporu nedir?

Ödeme kaydedici cihazın, alınmış Z raporlarının toplamlarını sakladığı bölümden üretilen rapordur. Genellikle iki türlü istenir: iki tarih arası ya da iki Z numarası arası. Çıktıda o aralıktaki günlerin hasılatı ve KDV dağılımı yer alır.

EKÜ ne işe yarar?

EKÜ (Elektronik Kayıt Ünitesi), yeni nesil ödeme kaydedici cihazlarda fiş ve rapor kayıtlarının elektronik olarak tutulduğu birimdir. Kâğıt çıktı kaybolsa bile kaydın elektronik kopyası burada bulunur.

Z raporu almayı unuttum, sonradan alabilir miyim?

Z raporu gün sonu kapanışıdır; geçmiş bir günü sonradan “kapatmak” mümkün değildir. Unutulan gün, cihazın bir sonraki Z’sinde toplanmış olarak görünür. Bu durumun vergisel sonucu olabilir; nasıl düzelteceğinizi müşavirinize danışın.

Solmuş Z raporu okunur mu?

Termal kâğıt birkaç ay içinde solar ve ısı gördüğünde tamamen kaybolabilir. Silik bir Z’de rakamlar çoğu zaman hâlâ seçilebilir durumdadır; sorun okumaktan çok, bunu elle yeniden yazmaktır. Fişliyo silik Z raporlarını da okur; okuyamadığı bir alan olursa uydurmak yerine belirtir.

Eski Z raporlarında KDV oranları farklı, sorun olur mu?

Olmaz. Türkiye’de oranlar 2023’te %1/%8/%18’den %1/%10/%20’ye geçti. 2023 öncesi Z raporlarında eski oranlar yazar ve bu doğrudur; kayıt, belgenin kendi oranıyla yapılır. Fişliyo her iki oran kümesini de tanır.

Devamı

Z raporunun ne olduğunu ve X raporundan farkını Z raporu nedir sayfasında, hangi hesaplara yazıldığını Z raporu muhasebe kaydı yazısında anlattık.

Birikmiş Z raporlarını bir seferde geçin

7 gün, 50 belge, kredi kartı gerekmez. Aylardır biriken Z raporlarını toplu yükleyip muhasebe fişine çevirebilirsiniz.