KDV tevkifatı nasıl hesaplanır?

KDV tevkifatı, hesaplanan KDV'nin bir kısmının satıcı yerine alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenmesidir. Amaç verginin tahsilatını güvenceye almak.

Bölünen KDV'dir, matrah değil

En sık yapılan hata bu. Tevkifatta matrah olduğu gibi kalır; ikiye ayrılan yalnızca hesaplanan KDV'dir.

Matrahı da bölmek hem faturayı hem beyanı bozar ve düzeltilmesi zahmetlidir.

Hesap

Üç adım:

1. Normal KDV hesaplanır: matrah × oran ÷ 100
2. Alıcının payı bulunur: KDV × (pay ÷ payda)
3. Satıcının payı kalanıdır: KDV − alıcı payı

Faturada tahsil edilecek tutar ise matrah + satıcı payı olur.

Örnek

1.000 ₺ matrah, %20 KDV, 5/10 tevkifat:

• Matrah: 1.000 ₺
• Hesaplanan KDV: 200 ₺
• Alıcının beyan edeceği (5/10): 100 ₺
• Satıcının beyan edeceği: 100 ₺
• Faturada tahsil edilecek: 1.100 ₺

Satıcı faturasında yalnız kendi payını gösterir. Alıcı kalan 100 ₺'yi kendi beyannamesinde sorumlu sıfatıyla bildirir.

Oranlar ne anlama geliyor?

2/10, 3/10, 5/10, 7/10, 9/10 ve 10/10 gibi oranlar, hesaplanan KDV'nin kaçta kaçının alıcıya geçeceğini gösterir.

9/10 tevkifatta KDV'nin onda dokuzunu alıcı beyan eder, onda birini satıcı. 10/10'da tamamı alıcıya geçer ve satıcı faturasında KDV göstermez.

Hangi işe hangi oranın uygulanacağı işin türüne ve yürürlükteki KDV Genel Uygulama Tebliği'ne bağlıdır; listeler zaman içinde değişir. Tereddüt hâlinde tebliğin güncel hâline bakmak gerekir.

Muhasebe kaydı

Satıcı tarafında hesaplanan KDV yalnız kendi payı kadar 391 Hesaplanan KDV'ye yazılır.

Alıcı tarafında iki ayrı satır oluşur:

• Kendi payına düşen KDV → 191 İndirilecek KDV
• Sorumlu sıfatıyla beyan edeceği kısım → 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

İkinci satır KDV-2 beyannamesiyle ilişkilidir ve normal indirilecek KDV'den ayrı izlenir.

Nerede karşınıza çıkar?

En yaygın alanlar yapım işleri, temizlik, güvenlik, yemek ve danışmanlık hizmetleri. İnşaat ve taahhüt işlerinde taşeron hakediş faturalarının önemli bir kısmı tevkifatlıdır.

Kontrol listesi

Tevkifatlı bir faturayı kaydederken şunları kontrol edin:

• Matrah bölünmemiş mi?
• Alıcı ve satıcı paylarının toplamı hesaplanan KDV'ye eşit mi?
• Faturada gösterilen tutar matrah + satıcı payı mı?
• Alıcı tarafta 360 satırı oluşmuş mu?