Bugün geçerli oranlar %1, %10, %20. %8 ve %18, 2023 Temmuz öncesi belgelerde görülür.
Formül
KDV hariç tutar (matrah), brüt tutarın orana bölünmesiyle bulunur:
matrah = brüt ÷ (1 + oran ÷ 100)
KDV = brüt − matrah
%20 için: 120 ÷ 1,20 = 100 matrah, 120 − 100 = 20 KDV.
En sık yapılan hata
Brüt tutarı doğrudan oranla çarpmak. 120 × 0,20 = 24 çıkar ama doğru cevap 20’dir. Sebep basit: %20, KDV hariç tutarın üstüne eklenir; dahil tutarın içinden bu şekilde çıkarılmaz.
Tek fişte 4 lira gibi görünen bu fark, aylık 200 fişte ciddi bir sapmaya dönüşür ve beyanda gözden kaçar.
Karışık oranlı fişler
Market fişlerinin çoğunda %1, %10 ve %20 aynı belgede bulunur. Böyle bir fişte brüt toplamı tek bir orana bölmek yanlıştır — her oranın kendi matrahı ayrı hesaplanmalıdır.
Fişliyo bu yüzden belgedeki her oranı ayrı ayrı okuyup kendi sütununa yazar; toplayıp tek orana indirmez. Ayrıca matrah, KDV ve genel toplamın birbirine oturup oturmadığını denetler: oturmuyorsa hangisinin doğru olduğunu tahmin etmez, KDV’nin yasal bir orana oturup oturmadığına bakar.